Essay

Door de ogen van een tonijn

Door de ogen van een tonijn

Heb je je ooit afgevraagd hoe vissen de wereld ervaren? Hoe een koude onderwaterwereld eruitziet voor een snoek? Hoe het is om alsmaar verder diepe…

Ode

Het natuurlijke is politiek

Het natuurlijke is politiek

Op het eerste oog hebben feminisme en de klimaatcrisis weinig met elkaar te maken. De ongelijkheid tussen mannen en vrouwen is een sociaal probleem, terwijl…

Essay

We moeten leren uitsterven

We moeten leren uitsterven

Hoe kan ik eindelijk leren leven? In de inleiding tot Spectres de Marx (1993) stelt Jacques Derrida de vraag hoe we ‘eindelijk zouden kunnen leren…

Essay

Foei, stoute hond!

Foei, stoute hond!

“Not all heroes wear capes.” Klopt, sommige hebben een vacht, vier poten of veren. Een hond redt een andere hond door deze na een aanrijding…

Ode

Hoe te luisteren naar een ekster

Hoe te luisteren naar een ekster

Sinds vorige winter heeft een koppel eksters zijn toevlucht genomen in een boom voor mijn woning. Op een ochtend schrik ik bij het zien van…

Ode

De toekomst is geen schietschijf

De toekomst is geen schietschijf

Niet de speer maar de draagtas was de eerste menselijke uitvinding. Met dit filosofische inzicht herdacht speculatief fictieschrijver Ursula K. le Guin de manier waarop…

Essay

We maken geen onderdeel uit van de natuur

We maken geen onderdeel uit van de natuur

Bij het opmaken van een voorlopige tussenstand van de ‘survival of the fittest’ lijkt de mens voorop te liggen. Vroeger waren verschijnselen zoals meteorietinslagen of…

Essay

Cyborgs drinken geen natuurwijn

Cyborgs drinken geen natuurwijn

Vandaag de dag kun je geen gegentrificeerde wijk meer doorlopen zonder ergens op een ‘natuurwijnbar’ te stuiten. Hier serveren ze wijn zoals die ‘natuurlijk’ hoort…

Column

Natuur als eigendom

Natuur als eigendom

“Give me the freedom to destroy,Give me a radioactive toy”– Porcupine Tree Ik kan de laatste tijd niet meer douchen zonder aan de conservatieve filosoof…

Ode

Zijn sommige dieren net mensen?

Zijn sommige dieren net mensen?

Keer op keer blijkt: vermogens die we ooit als ‘typisch menselijk’ zagen, blijken na zorgvuldig onderzoek óók in andere diersoorten aanwezig te zijn. Tenminste, dat…

Recensie

Een existentialis­tische blik op eco-paniek

Een existentialis­tische blik op eco-paniek

Vorige maand hebben meer dan 35000 mensen klimaatalarm geslagen. Het alarm was een teken van verzet tegen het gebrek aan actie vanuit de overheid. Verandering…

Column

Mensenkatmens. Wat een mens van een kat kan leren

Mensenkatmens. Wat een mens van een kat kan leren

Illustratie: Clara Stokhof Fiebie was een wonderbaarlijk katje, dat als baby’tje in de keuken van goede vrienden direct voor mij koos. Ik zal het niet…

Essay

Wat een octopus ons kan leren

Wat een octopus ons kan leren

Octopussen ontsnappen aan de meedogenloze kaken van gestreepte kathaaien door naadloos op te gaan in hun omgeving. Hun huid weerspiegelt koraal, of ze hullen zich…

Essay

Kantiaans klimaatactivisme

Kantiaans klimaatactivisme

“Ik hoef niet minder te vliegen, want het maakt toch geen verschil.” “Je moet wél minder vliegen, want het maak wel degelijk een verschil.” Twee…

Interview

Vliegen: een verbonden wereld uit balans

Vliegen: een verbonden wereld uit balans

Klimaatverandering levert grote problemen op voor de wereld van nu én voor toekomstige generaties. Tegelijkertijd is het moeilijk om niet zelf ook aan die klimaatverandering…

Essay

Probeer je kamerplant maar eens te bedanken

Probeer je kamerplant maar eens te bedanken

Foto’s: Anna Trap “Ik ben sinds corona zo dankbaar geworden voor de natuur,” zei een goede vriend laatst tegen mij. We maakten een avondwandelingetje door…

Essay

Ook een hypocriet heeft recht van spreken

Ook een hypocriet heeft recht van spreken

“Wie ben jij om kritiek te leveren op mijn vlieggedrag? Je vliegt toch zelf ook nog? Kijk eerst naar jezelf, voor je anderen de maat…

Essay

Vliegschaamte

Vliegschaamte

De Van Dale is inmiddels een nieuw woord rijker: ‘vliegschaamte’, oftewel “de schaamte die iemand ervaart als hij of zij gebruikmaakt van een vliegtuig terwijl…

Essay

Schijt-aan-klimaat-vliegers

Schijt-aan-klimaat-vliegers

“Vlieg niet, want vliegen laat zien dat je onverschillig staat tegenover klimaatverandering.” Vergelijk: feest niet, want feesten in tijden van corona geeft een signaal af…

Longread

Hoe we het debat over de luchtvaart moeten voeren

Hoe we het debat over de luchtvaart moeten voeren

Als filosofen is het één van onze belangrijkste taken in het debat over ecologische duurzaamheid en rechtvaardigheid om helderheid te scheppen over de verschillende relevante…

Essay

De coronacrisis: Het is de natuur

De coronacrisis: Het is de natuur

“Het is de natuur die zich hier roert,” zei Jaap van Dissel van het RIVM op 13 maart in een interview met NRC Handelsblad over…

Recensie

De menselijke strijd voor (en over) biodiversiteit

De menselijke strijd voor (en over) biodiversiteit

Het was groot nieuws: reuzenpanda’s Wu When en Xing Ya hadden gepaard. Hoewel het stel in eerste instantie niet van elkaar gecharmeerd leek te zijn, lukte…

Longread

De known unknowns van klimaatopwarming

De known unknowns van klimaatopwarming

Zodra je klimaatverandering in verband brengt met onzekerheid, ruikt de lobby van klimaatontkenners bloed: onzekerheid voedt immers twijfel, scepsis en ontkenning. Het is niet mijn…

Essay

Wat hebben we aan groene schaamte?

Wat hebben we aan groene schaamte?

In het Zweeds is er een woord voor de schaamte die je voelt als je het vliegtuig neemt, terwijl je weet dat je andere en…

Essay

Verhalen van hoop voor een geslaagde klimaattransitie

Verhalen van hoop voor een geslaagde klimaattransitie

We dreigen vast te lopen in de klimaattransitie. In Frankrijk kwamen de gele hesjes in opstand na de invoering van een CO2-heffing. In Nederland gingen…

Essay

Ethiek in het Antropoceen: hoe nemen we dieren serieus?

Ethiek in het Antropoceen: hoe nemen we dieren serieus?

We leven in een paradoxale tijd. We leren steeds meer over de capaciteiten van niet-menselijke dieren, terwijl we ze tegelijkertijd al maar sterker in hun…

Essay

Tegen de natuur: over de onnatuurlijkheid van ggo’s

Tegen de natuur: over de onnatuurlijkheid van ggo’s

Een meerderheid van Europeanen meent dat genetisch gewijzigde gewassen, of genetisch gemodificeerde organismen (kortweg ggo’s) ‘onnatuurlijk’ zijn. Een beetje denkwerk leert ons echter dat er…

Essay

Overbevolking is wél een probleem

Overbevolking is wél een probleem

Het hoeft weinig betoog dat we momenteel teveel van onze planeet vragen: we veranderen het klimaat, verminderen de biodiversiteit en putten natuurlijke hulpbronnen uit. Volgens…

Onderzoeksproject

Ecologische duurzaamheid en de taak van de filosofie

Ecologische duurzaamheid en de taak van de filosofie

De inaugurale rede (ofwel oratie) is een openbare lezing die een hoogleraar uitspreekt bij de aanvaarding van haar of zijn leeropdracht. Het is een heel…

Essay

Vrijheid voor dieren?

Vrijheid voor dieren?

Toen we met onze werkgroep milieufilosofie vorig jaar de Dag van de Milieufilosofie in Artis organiseerden, stuitten we zowel binnen de eigen werkgroep als daarbuiten…

Essay

Fossielvrij

Fossielvrij

Fossil Free is een internationaal netwerk van campagnes en campagnevoerders dat probeert grote organisaties te laten desinvesteren in de productie van fossiele brandstoffen. Oftewel bestaande…

De fictie van het domesticatiecontract

De fictie van het domesticatiecontract

Wij Nederlanders hebben een ambivalente houding tegenover dieren. We hebben een Partij voor de Dieren, een Dierenpolitie, en lopen voorop als het gaat om de…

Essay

Klimaatzaak

Klimaatzaak

Gisteren heeft de rechtbank in Den Haag burgerplatform Urgenda in het gelijk gesteld dat de Nederlandse overheid strenger klimaatbeleid moet voeren. Volgens de rechtbank moet…

Essay

Midas – de wolf die geen grenzen kende

Midas – de wolf die geen grenzen kende

Hoewel miljoenen dieren in de Nederlandse bio-industrie aan het oog van het publiek onttrokken hun korte levens lijden, komt er af en toe een charismatisch…

Essay

Dierethiek of dierideologie?

Dierethiek of dierideologie?

Hoewel de ethiek zich met waarden bezighoudt, gaat men er in het algemeen niet van uit dat ethici er betere waarden op nahouden dan de…

Essay

Interstellar

Interstellar

De titel is een teaser voor diegenen die vinden dat er teveel over klimaatverandering wordt geschreven, want ook deze post gaat daarover. Maar hoe kan…

Essay

Dierproeven getest

Dierproeven getest

Het interview met hoogleraar proefdierkunde Merel Ritskes-Hoitinga in Trouw vandaag had de kop ‘Hij gaat voor niets sterven’ boven de foto van een meelijwekkend in…

Essay

Wereldplantendag

Wereldplantendag

Afgelopen zaterdag was het Werelddierendag. Een dag van reflectie voor een filosoof. Want waarom wel een speciale dag voor dieren en niet voor planten? Het…